W czwartkowe popołudnie, 7 maja br., w Czytelni Gł. Krośnieńskiej Biblioteki Publicznej odbyło się spotkanie promujące książkę „Thalerhof. Obóz internowania Rusinów” (wyd. w 2025 r. przez Stowarzyszenie „Ruska Bursa”), poświęconą jednemu z najmniej znanych obozów internowania z okresu I wojny światowej.
W wydarzeniu uczestniczyli współautorzy publikacji, którzy przybliżyli uczestnikom zarówno genezę powstania obozu w Thalerhofie, jak i losy jego ofiar oraz późniejsze inicjatywy upamiętniające.
„Obóz w Thalerhofie zajmuje szczególne miejsce w dziejach ludności rusińskiej monarchii habsburskiej okresu I wojny światowej. Utworzony w 1914 roku jako punkt przymusowego odosobnienia osób uznanych przez władze za politycznie nielojalne, obóz stał się narzędziem systemowych represji wobec Rusinów galicyjskich, w tym wobec ludności łemkowskiej. Historia Thalerhofu odsłania mechanizmy przemocy państwowej stosowane wobec ludności cywilnej oraz dalekosiężne konsekwencje polityki podejrzeń narodowo-wyznaniowych, których skutki były odczuwalne jeszcze długo po zakończeniu działań wojennych” – czytamy na stronie Stowarzyszenia „Ruska Bursa” (www.ruskabursa.org)
Na spotkaniu w KBP o początkach obozu i jego funkcjonowaniu mówił dr Jakub Łobocki, w książce autor artykułu pt. „Łemkowie w cesarsko-królewskim obozie internowania w Thalerhofie”. Przedstawił m.in. genezę obozu oraz warunki panujące w Thalerhofie, w tym szczególnie trudną sytuację internowanych kobiet.
Z kolei Damian Nowak (w książce autor artykułu: „Komitet Thalerhofski we Lwowie i jego działalność w okresie międzywojennym”) omówił losy ofiar po zakończeniu funkcjonowania obozu oraz na działaniach mających na celu zachowanie pamięci o tragedii Rusinów. Szczególną uwagę poświęcił inicjatywom pamięciowym podejmowanym w okresie międzywojennym, w tym powstaniu Centralnego Komitetu Thalerhofskiego, którego celem było dokumentowanie historii obozu, wspieranie ocalałych oraz upamiętnienie ofiar.
O tym jak doszło do wydania książki mówiła Natalia Małecka-Nowak – redaktor prowadząca, Prezes Zarządu Stowarzyszenia „Ruska Bursa”. Jak wyjaśniała, publikacja to pokłosie konferencji naukowej, która odbyła się w 2024 r. w Gorlicach, w 110. rocznicę utworzenia obozu.
Spotkanie prowadził Przemek Polański, w książce autor artykułu „Upamiętnienie 110. rocznicy przybycia pierwszego transportu Łemków do obozu w Thalerhofie”. To z jego inicjatywy odbyło się spotkanie w KBP, które było doskonałą okazją do przypomnienia historii, która przez wiele lat pozostawała na marginesie zbiorowej pamięci.
