24 lutego 2026 r. w Saloniku Artystycznym Krośnieńskiej Biblioteki Publicznej odbyło się kolejne spotkanie Dyskusyjnego Klubu Seniora. Klubowicze interesują się historią Krosna i osobami z nim związanymi, dlatego tematem spotkania była sylwetka Jana Szczepanika, konstruktora i wynalazcy, zwanego „polskim Edisonem”.
Jan Szczepanik urodził się 13 czerwca 1872 r. w Rudnikach koło Mościsk. Był nieślubnym synem Marianny, córki rolników ze Zręcina koło Krosna. Dzieciństwo spędził w Krośnie, gdzie ukończył szkołę podstawową, a następnie kształcił się w jasielskim gimnazjum. Po ukończeniu Seminarium Nauczycielskiego w Krakowie powrócił w rodzinne strony. Pracował jako nauczyciel w Potoku, Lubatówce i Korczynie.
Przyszły wynalazca z Korczyny przeniósł się do Krakowa i zatrudnił w „Magazynie aparatów fotograficznych” Ludwika Kleinberga, późniejszego wspólnika i finansisty jego wynalazków. Swoją pierwszą pracownię założył w 1901 r. w Wiedniu, a posiadał je jeszcze w Berlinie i Dreźnie.
W 1902 r. Jan Szczepanik poślubił Wandę z Dzikowskich i po kilku latach spędzonych w Wiedniu osiadł na stałe w Tarnowie.
Zmarł 18 kwietnia 1926 r. w Tarnowie. Pochowany został na Starym Cmentarzu w rodzinnym grobowcu Dzikowskich.
Wszechstronne zainteresowania „polskiego Edisona” nauką, techniką oraz przemysłem zaowocowały imponującą ilością wynalazków w dziedzinie tkactwa, telewizji, fotografii i filmu barwnego z dźwiękiem.
Jan Szczepanik nazywany był prekursorem telewizji. Wynalazł telektroskop – urządzenie do przesyłania na odległość ruchomego obrazu kolorowego wraz z dźwiękiem.
Działania Szczepanika w dziedzinie fotografii skupiały się głównie na wykonywaniu zdjęć barwnych i ich kopiowaniu.
Szczególnym wynalazkiem Jana Szczepanika była kamizelka kuloodporna wykonana z jedwabnej tkaniny z cienkimi blachami stalowymi.
Zakres zainteresowań Jana Szczepanika był szeroki. Opatentował kilkaset wynalazków, a część prac pozostawił w szkicach i opisach.
Szczepanika z Edisonem (do którego był porównywany) łączyła genialność umysłu, samodzielność w zdobywaniu wiedzy, różnorodność zainteresowań i prac badawczych.
Słynny Polak pozostawił niezatarty ślad swego istnienia, swej pracy oraz swego geniuszu.
